Văn hóa dân tộc Mường ở Tân Sơn đang dần mai một

Trong chuyến đi khảo sát mới đây của các cộng tác viên Kênh tin tức Phú Thọ về huyện Tân Sơn, chúng tôi không khỏi bất ngờ về sự thay đổi nhanh chóng của vùng đất này. Chỉ vài năm trở lại đây từ một vùng quê hẻo lánh nghèo nàn lạc hậu cuộc sống của nhân dân Tân Sơn đã và đang từng ngày thay da đổi thịt.
Cuộc sống khá lên kèm theo đó là những ngôi nhà gạch kiên cố, xe máy, tivi... Tuy chưa thể so sánh với thành phố nhưng bất kể ai đến thăm những bản làng của người Mường ở Tân Sơn đều có thể cảm nhận được hơi thở của miền xuôi đang len lỏi vào trong văn hóa cộng đồng nơi đây.

   

 Cũng như nhiều vùng dân tộc có nhà sàn khác, ở Tân Sơn việc từ bỏ nhà sàn xuống ở nhà đất, nhà xây cũng xảy ra những năm trở lại đây, chỉ nhà nào chưa có điều kiện là chưa thực hiện mà thôi. Việc thay đổi một thói quen văn hóa truyền thống tuy không dễ dàng nhưng đời sống mới với nhiều quan hệ và sinh hoạt cá nhân mới buộc người ta thay đổi.

 

Những ngôi nhà sàn đang bị tháo dỡ để bán

Hiện nay để xây dựng được một ngôi nhà sàn quả thật không dễ, trở ngại lớn nhất là nguyên vật liệu. Để lợp mái 1 căn nhà sàn thì cần từ 3-5 tấn cỏ gianh. Loại cỏ này có độ dài đến hơn 2 mét, mọc tự nhiên. Còn để trồng cỏ gianh phải mất 3-5 năm hoặc hơn, và cũng mất nhiều đất đai canh tác. Trong khi đó nguồn nguyên liệu này ở Tân Sơn gần như đã không còn.

 

Thay thế vào đó là những ngôi nhà khang trang

Khi chúng tôi về xã Lai Đồng - Tân Sơn từng top thợ đang miệt mài tháo dỡ những căn nhà sàn để bán cho những người chuyên buôn bán và tháo dỡ nhà sàn từ miền xuôi lên. Xem xét kỹ một nhà sàn được dỡ ra để bán đi, tôi thấy đó là cả một nền văn hóa - trong ngôi nhà sàn đó có đủ khung cửi, guồng xe sợi, xe bông, cày, bừa, dao rựa, trống, chiêng, hom giỏ... tất nhiên cả bàn thờ thần linh - một cơ cấu gia đình tự cung tự cấp xưa với tất cả vật dùng cho đời sống vật chất và tinh thần hằng ngày.

 

Guồng nước ở xã Lai Đồng

Được biết một ngôi nhà sàn hoàn chỉnh bán đi có giá cả trăm triệu đồng, số tiền đó thật sự quá lớn với người dân nơi đây, kèm theo những yếu tố khách quan một ngày nào đó những ngôi nhà sàn, những nét văn hóa sinh hoạt cộng đồng sẽ biến mất khỏi cộng đồng người Mường ở Tân Sơn.

Nguồn: http://phuthopost.com/